V¿N H¿C VI¿T NAM TH¿I TOÀN C¿U HÓA

Một trong những nhiệm vụ h?ng đầu của ph? b?nh v? l? thuyết văn học l? nhận diện c?c yếu tố c? khả năng ảnh hưởng đến diện mạo của văn học trong hiện tại cũng như trong tương lai, ?t nhất l? tương lai gần, trong một v?i thập ni?n sắp tới. Khi tiến h?nh c?ng việc ấy, giới nghi?n cứu Việt Nam thường c? khuynh hướng nh?n v?o c?c kh?a cạnh ch?nh trị v? x? hội, chủ yếu tại Việt Nam, v? đặc biệt từ g?c độ ch?nh s?ch của nh? nước. C?ch tiếp cận ấy được dựa tr?n hai tiền đề ch?nh: Thứ nhất, trong văn học, nội dung - cụ thể l? th?i độ ch?nh trị x? hội - l? yếu tố quan trọng nhất; v? thứ hai, Việt Nam l? một x? hội ho?n to?n biệt lập v? c? lập. Tiếc, cả hai tiền đề ấy đều kh?ng đ?ng. Văn học l? một nghệ thuật ng?n ngữ, ở đ?, t?nh nghệ thuật của ng?n ngữ, v? c?ng với n?, cảm quan v? th?i độ thẩm mỹ của người viết, mới l? những điều căn bản. Tất cả những yếu tố n?y đều chịu sự t?c động mạnh mẽ kh?ng phải chỉ từ c?c biến cố ch?nh trị trong nước m? c?n từ c?c điều kiện kinh tế, x? hội v? văn ho? b?n ngo?i, c? khi từ những nơi rất xa x?i. Ch?nh v? thế, t?i đề nghị một tầm nh?n kh?c, rộng hơn: thế giới. Ở đ?, năm đặc điểm n?y, theo t?i, l? quan trọng nhất: to?n cầu ho?, giải l?nh thổ ho?, lai gh?p ho?, hậu hiện đại ho? v? mạng ho? (webization). T?i cho ch?nh năm đặc điểm n?y, hơn bất cứ yếu tố n?o kh?c, sẽ quyết định diện mạo của văn học Việt Nam trong những thập ni?n sắp tới. C? điều, tiếc, trừ chủ nghĩa hậu hiện đại, chưa c? yếu tố n?o được giới cầm b?t Việt Nam quan t?m ph?n t?ch. M? chủ nghĩa hậu hiện đại cũng chỉ được đề cập một c?ch hết sức sơ s?i v? đầy thi?n kiến. C? cũng như kh?ng.