T¿ l¿c và tha l¿c trong Ph¿t giáo

Tự lực v? tha lực l? những kh?i niệm được đề cập rất nhiều trong Phật gi?o. Hai kh?i niệm n?y bao tr?m mọi tiến tr?nh tu tập của một c? nh?n v? cũng quyết định ph?p m?n tu tập m? người ấy chọn. Nh?n một c?ch kh?i qu?t, c? vẻ như c?c ph?p m?n trong Phật gi?o thường nghi?ng về một trong hai khuynh hướng, hoặc nhấn mạnh v?o tự lực, hoặc nhấn mạnh v?o tha lực. Tuy nhi?n, ở mức độ thực h?nh gi?o ph?p một c?ch s?u xa hơn, ch?ng ta sẽ nhận ra rằng cả hai khuynh hướng n?y đều đồng thời hiện hữu trong mọi tiến tr?nh tu tập của người Phật tử.

D? vậy, tr?n b?nh diện l? thuyết th? để c? thể thực sự nhận ra sự song song tồn tại của tự lực v? tha lực, trước ti?n ch?ng ta cần nhận hiểu r? ? nghĩa của hai kh?i niệm n?y trong Phật gi?o, cũng như thấy được c?c mối tương quan giữa ch?ng trong mọi tiến tr?nh tu tập.

Gần đ?y ch?ng t?i nhận thấy xuất hiện kh? nhiều khuynh hướng tranh luận xoay quanh vấn đề tự lực v? tha lực, phần lớn đều xuất ph?t từ sự nhận hiểu về ch?ng như những kh?i niệm loại trừ lẫn nhau. Nhận thức như thế ho?n to?n tr?i ngược với những lời dạy trong Kinh điển, đồng thời mỗi ch?ng ta cũng c? thể nhận r? được t?nh chất bất hợp l? đ? bằng v?o sự ph?n t?ch cũng như qu?n chiếu c?c kinh nghiệm c? nh?n.

Tuy nhi?n, ch?nh nhận thức sai lầm phổ biến n?y đ? v? đang dẫn đến nhiều sự ho?i nghi về Kinh điển, do kh?ng nhận hiểu theo đ?ng tinh thần "như thị" m? đức Thế T?n truyền dạy. Một khi tiếp cận với Kinh điển qua lớp k?nh m?u thi?n kiến, d? l? một h?nh giả nhiệt t?nh với đạo ph?p cũng c? thể dễ d?ng nhận hiểu v? diễn giải sai lệch ? nghĩa của gi?o ph?p. Hệ quả tai hại của điều n?y l? c? thể khiến cho một số Phật tử sơ cơ rơi v?o chỗ hoang mang v? nhận hiểu sai lệch, thậm ch? l? m?u thuẫn với Kinh điển. V? ở mức độ nguy hiểm hơn, c? thể khiến cho những Phật tử c? nhận thức sai lầm như thế sẽ đi v?o con đường tu tập chệch hướng.

C?c t?ng ph?i Phật gi?o kh?c nhau tuy c? thể chọn những phương tiện h?nh tr? kh?c nhau, nhưng tất cả đều đồng ? với nhau rằng, việc x?c lập một con đường tu tập đ?ng hướng nhất thiết phải dựa tr?n nền tảng những lời dạy từ Kinh điển. V? thế, trong s?ch n?y ch?ng t?i sẽ cố gắng sử dụng c?c tr?ch dẫn trực tiếp từ Kinh điển để chỉ ra những điểm lệch lạc trong c?ch nhận thức vừa n?u tr?n. C?c phần kinh văn tr?ch dẫn trong s?ch n?y nếu kh?ng ghi r? người Việt dịch th? xin qu? độc giả ngầm hiểu rằng đ? l?