Migjeni

Migjeni (pseudonimi i Millosh Gjergj Nikoll s) sht nga shkrimtar t m t shquar t let rsis shqiptare. Me nj realiz m t thell , t panjohur deri at her n let rsin ton , ai pasqyroi jet n e p rditshme t shoq ris shqiptare, sidomos t shtresave t varf ra t qytetit e fshatit, duke demaskuar sistemin e prapambetur shoq ror si dhe fashizmin q po k rc nonte Evrop n. P rfaq suesi m i shquar i realizmit kritik, Migjeni futi n let rsin ton me nj shkall shum t lart ideoartistike protest n e hapur, nd rr n p r nj bot t re dhe optimizmin e thell . Migjeni lindi m 23 tetor 1911 n Shkod r, n familjen e nj tregtari t vog l, ku shum shpejt v shtir sive ekonomike iu shtuan edhe fatkeq sit familjare. Kur ishte pes vje , i vdiq n na, kurse n mosh n tremb dhjet vje humbi t atin, e m pas v llan e gjyshen me t cil n ai ishte lidhur fort pas vdekjes s n n s. K to fatkeq si e b n Migjenin, q vetiu ishte nj natyr e mbyllur, t t rhiqej nga jeta e moshatar ve t tij. Pasi mbaroi shkoll n fillore n Shkod r, ai shkoi p r t vazhduar m simet n Tivar dhe m pas p rfundoi seminarin teologjik t Manastirit. Pik pamjet e reja politike e shoq rore, konceptet e p rpunuara mbi natyr n e shoq ris , mbi njeriun dhe artin, krahas artit t tij t ri revolucionar, e b jn Migjenin figur n m t madhe t brezit t ri t viteve '30 dhe nj nga shkrimtar t m t shquar shqiptar . Me krijimtarin e tij novatore let rsia jon kaloi p rfundimisht nga romantizmi ne realizmin kritik. Migjeni si n poezi edhe n proz pasqyroi me realiz m t thell shoq rin shqiptare t koh s, jet n e shtresave m t vogla t qytetit dhe fshatit, iu kund rvu deri n mohim rendit n fuqi, akuzoi fashizmin, stigmatizoi klerin, artin zyrtar dhe arriti t jap nj tablo realiste t viteve '30 . N krijimtarin e tij, p r her t par p rftohen figura dhe portrete t plota e shum t fuqishme t mal sorit e pun torit, t gruas shqiptare e cila ishte viktim e nj shfryt zimi t dyfisht . Revolta e hapur, vuajtjet e thella, dhe optimizmi jan tipare karaktristike t poezis s tij, e cila shquhet p r konceptimin dhe sistemin origjinal t figuracionit. Kurse n proz ai u shfaq si mjesht r i portretizmit dhe i dh nies s psikologjis s tipave t ndrysh m, q p rfaq sojn shtresa e klasa t ndryshme. Si n poezi dhe n proz , ai solli nj satir shoq rore e politike t fuqishme. N poezi ai trajtoi vjersh n dhe poem n pa subjekt me varg t lir , q shquhet p r mendimin sintez dhe sistemin figurativ, ku dallohet antiteza, simboli dhe alegoria. N proz ai l vroi tregimin psikologjik, skic n, proz n satirike, q shquhet p r tipat, portretet, dialogun, monologun, ritmin e veprimit, mendimin energjik dhe gjuh n e gjall .