Ch¿p tay l¿y ng¿¿i

CAch đAy hơn 25 thế kỷ, lần đầu tiEn trong lịch sử nhAn loại, đức Phật ThIch-ca MAu-ni đA chỉ ra rằng những gI chUng ta nhận biết về chInh bản thAn mInh qua tri giAc thOng thường lA khOng đUng thật. Trong khi ta luOn nhận biết về một bản ngA cụ thể đang hiện hữu như lA trung tAm của cả thế giới quanh ta, thI đức Phật dạy rằng, cAi bản ngA đối với ta vO cUng quan trọng đO thật ra lại hoAn toAn khOng hề tồn tại trong thực tiễn theo như cAch mA ta vẫn nhận biết vA mO tả về nO.

Kinh điển gọi những lời dạy về nội dung nAy lA giAo lY vO ngA. Trải qua hAng ngAn năm được truyền lại qua cAc thế hệ, những lời dạy về vO ngA đA trở thAnh cốt lOi của hầu như tất cả cAc tOng phAi khAc nhau trong đạo Phật.

Trong cuộc sống thOng thường, phần lớn những động lực thOi thUc chUng ta nỗ lực lAm việc hay theo đuổi một mục tiEu nAo đO đều xuất phAt từ trung tAm điểm lA nhận thức về sự tồn tại độc lập của bản thAn ta. ChUng ta nỗ lực lAm việc, gầy dựng sự nghiệp để bản thAn ta khOng rơi vAo cảnh nghEo hEn khốn khO, để gia đInh của ta khOng thua kEm gia đInh của người khAc, để con cAi của ta được học hAnh đến nơi đến chốn... Ở mức độ cao xa hơn, ta tham gia hoạt động xA hội để thOn xOm của ta được phAt triển, hoặc để cOng ty, tổ chức của ta ngAy cAng lớn mạnh, để đất nước của ta vươn lEn thAnh một cường quốc khOng thua kEm lAn bang... Nếu khOng cO một cAi gI đO "của ta" trong mục tiEu phIa trước, ta sẽ cảm thấy hầu như chẳng cO gI để thOi thUc ta phải nỗ lực lAm việc cả.

Trong một chừng mực nAo đO, những động lực thUc đẩy như trEn, hay cAch suy nghĩ vA hAnh động dựa vAo những động lực đO, lA cần thiết vA khOng cO gI sai trAi. NOi một cAch chInh xAc hơn, bản thAn ta cũng như gia đInh vA xA hội, đất nước... hầu như luOn được phAt triển trEn căn bản những động lực thUc đẩy đO. Thử hInh dung, nếu những động lực thUc đẩy đO nhất thời bị triệt tiEu, liệu chUng ta cO thể nAo tiếp tục lAm việc một cAch hăng say khOng mệt mỏi từ ngAy nAy sang ngAy khAc được chăng?